Autisme
Voor deze tekst is gebruik gemaakt van een (ingekort) werkstuk voor school van Frank de Vries een 15 jarige met PDD-NOS. Hierbij is gebruik gemaakt van verschillende publicaties. Meer informatie over autisme kunt u lezen in het verslag van de toespraak van prof.Dr. R.B. Minderaa tijdens de regiodag 2001.
Hoofdstuk 1 Wat is Autisme?
Autisme is een stoornis. Er zijn verschillende vormen van autisme.
Alle vormen worden verzameld onder het wetenschapelijke "kopje" PDD (Pervasive Developmental Disorders). In Nederland spreken we van ASS (Autistische Spectrum Stoornis) of van een pervasieve ontwikkelingsstoornis.
Er zijn drie vormen van PDD:
Wat houdt deze stoornis nou precies in?
Autisten reageren heel anders dan mensen zonder deze handicap.
Dat kan je aan een aantal dingen snel ontdekken.
Meestal kijken Autisten afwijkend naar andere personen en houden met die personen, of personen die ze in het leven tegenkomen geen rekening.
Autisten tonen geen emoties of weinig emoties.
Meestal zoeken ze geen troost bij hun ouders als ze verdrietig zijn.
Ook willen ze absoluut niet geknuffeld worden en ze willen niet aangeraakt worden.
Autisten trekken zich dan gelijk terug.
Hierdoor verwerken Autisten hun prikkels ook niet goed.
Dan kan het bijvoorbeeld wel eens gebeuren dat het kind zich ergens aan brand en dat het niet gaat huilen, hij blijft stil.
Het kind zoekt geen troost, raakt ook niet paniek.
Op bepaalde prikkels kunnen zij juist erg heftig reageren, zoals te fel licht of op hard geluid.
Maar hoe komen die vreemde prikkels en heftige reacties?
Daar is al heel veel onderzoek naar gedaan.
Artsen denken dat een bepaald hersendeel niet goed werkt.
Ze denken dat het te maken heeft met de twee emotionele delen in je hersenen.
Dit zijn de Amygdala en de Hippocampus die een belangrijke rol spelen bij het combineren van informele en emotionele verwerking.
Bij Autisten werken deze delen niet optimaal, bij ander mensen werkt het wel goed.
Dus de hersenen van een Autist werken niet geheel normaal.
Dit kan je ook zien, omdat de hersenen van een Autist vaak wat groter zijn.
Nou zou je denken dat is wel erg vreemd, maar dat is het dus niet.
Sommige hersenhelften moeten harder gaan werken omdat de andere helften langzamer gaan werken.
Hierdoor worden de hersenen bij Autisten iets groter dan bij andere mensen.
Dit hadden ze onderzocht bij Autisten die overleden waren.
Maar wanneer ontdek je dat een kind Autisme heeft?
Autisme komt pas aan het licht naar de 30ste levensmaand.
Je merkt dan dat je kind toch anders is dan andere kinderen.
Normale kleine kinderen leren meestal om eerst papa en mama te zeggen.
Maar een Autist zegt dat niet.
Die zegt bijvoorbeeld: auto of vliegtuig.
Het is dan net of het kind zich meer interesseert in auto's en vliegtuigen dan zijn ouders.
Daarom kunnen Autisten zich later in een onderwerp verdiepen en helemaal door dat onderwerp worden overgenomen.
Een Autist denkt dan aan niets anders meer. Het zogenaamde "kleven".
Dit kan voor de ouders niet zo leuk zijn.
Je hebt Autisten die zoveel van een onderwerp weten dat ze een universitaire opleiding gaan volgen.
Deze Autisten noemen we ook wel hoogbegaafde Autisten. Dit is een bekend verhaal, maar helaas zijn verreweg de meeste Autisten juist zwakbegaafd.
Hoe zit het met de motoriek?
Vaak zijn Autisten overbeweeglijk en impulsief.
Urenlang met je hoofd draaien en fladderen met je handen dat houden Autisten lang vol.
Dit noemen zo ook wel hetzelfde ritueel gedrag, het herhalen van woorden van mensen of bewegingen.
Sommige Autisten hebben last van het papegaai effect.
Een voorbeeldje van dit effect is:
De moeder zegt: "Ga je mee de stad in?"
De Autist zegt dan: "Ga je mee de stad in?"
De gebeurt op precies dezelfde intonatie.
Het is dan erg vreemd en vooral niet leuk voor degene die praat.
Nog even een klein verhaaltje over Autisme:
Frank is 9 jaar:
Zo te zien is er niks met hem aan de hand.
Toch is hij anders dan anderen.
Hij kan urenlang tikken op zijn favoriete voorwerpen en ermee door de kamer lopen.
Op andere mensen reageert hij nauwelijks.
Frank kan praten, maar hij kan niet communiceren.
Hij weet alles van computers.
Op een simpele vraag als 'Wat heb je vandaag op school gedaan', weet hij geen antwoord.
Gezellig met Frank op verjaardagsvisite gaan is er niet bij.
Frank houdt niet van drukte en van onverwachte gebeurtenissen.
Hij heeft het liefst dat hij van tevoren weet wat er gaat gebeuren.
Alleen dan voelt hij zich veilig.
Anders raakt hij in paniek.
Hij sluit zich dan helemaal af of hij gaat gillen en gooien met alles wat er voor het grijpen ligt.
Voor de buitenwereld lijkt Frank vaak een gewone, normale jongen.
Hij heeft geleerd hoe hij zich moet gedragen.
Dit kost hem veel inspanning.
Die spanning komt er thuis, waar hij zich veilig voelt, uit.
Zowel zijn zusje als het meubilair moeten het dan vaak ontgelden.
Frank heeft een Autisme Spectrum Stoornis, een onzichtbare handicap.
(Uit: "Brug tussen wetenschap en praktijk", bijboekje NVA)
Hoofdstuk 2 Is Autisme een handicap?
De regering van ons land zegt dat Autisme geen handicap is, maar een stoornis.
Hoezo zeggen ze dat nou?
De regering moet gaan betalen zodra het gaat om een handicap, daarom noemen ze het een stoornis.
Nu hoeft de regering niks uit te geven aan geld voor mensen met Autisme.
Maar wat is nou eigenlijk het verschil tussen een handicap en een stoornis?
Nou dat ligt eigenlijk heel simpel.
Als iemand een handicap heeft dan moet hij belemmert zijn om sommige dingen te doen.
Een stoornis is simpel weg een afwijking in de hersenen, als een voorbeeld.
Je kan ook een spier afwijking hebben in je been.
Maar als je gehandicapt bent dan belemmert er iets, zodat je niet goed je werk kan doen.
Hiervoor krijg je geld van de regering, maar je krijgt geen geld voor een stoornis.
Dus Autisme op zich is niet genoeg om handicap genoemd te worden, je moet daarnaast een "echte" handicap hebben. De NVA streeft ernaar om Autisme erkend te krijgen als handicap.
In Belgie wordt Autisme overigens wel beschouwd als handicap.
Hoofdstuk 3 Een stukje geschiedenis
We gaan terug naar het jaar 1943 waarin de Amerikaanse kinderpsychiater L. Kanner iets bijzonders ontdekte.
Hij presenteerde in een artikel elf kinderen met opvallende gedragskenmerken.
De ene ging fladderen en de andere maakte weinig oogcontact.
Kortom ze hadden alle elf iets vreemds.
Als er iets veranderd kon dit hun in redeloze paniek brengen.
Tegenwoordige staat dit bekend als "Autisme".
Maar hoe komen ze aan het woord "Autisme"?
Het woord "Autisme is afkomstig van het Griekse woord "autos" dat "zelf" betekent.
Een Autist is in zichzelf gekeerd.
Net toen L. Kanner dat had ontdekt was er nog een andere wetenschapper genaamd H. Asperger.
Hij had een aantal kinderen met een ander ziektebeeld.
Dit ziektebeeld kwam alleen voor bij jongens en het was ook een vorm van Autisme.
Maar deze vorm kwam alleen voor bij hoogbegaafde kinderen.
Die kinderen hadden dan een eenzijdige en beperkte belangstelling voor een bepaald onderwerp. (besproken in H1).
Omgaan met leeftijdsgenootjes lukte niet.
Hun motoriek was meestal onhandig en houterig.
Dit heet het syndroom van Asperger, naar de Oostenrijkse kinderarts H. Asperger.
L. Kanner en H. Asperger leken veel hetzelfde werk te doen naar ontwikkelingsstoornissen.
Maar toch hebben ze allebei iets anders ontdekt, een ander syndroom.
Natuurlijk waren er voor de tijd van L. Kanner en H. Asperger vast ook wel van dat soort ontwikkelingsstoornissen.
Maar de mensen wisten toen niet wat het was, en wat ze eraan konden doen.
Ze vonden het in die tijd maar vreemd, en ze vonden dat die mensen niet normaal waren.
Maar deze mensen zijn normaal en hebben ook evenveel recht op verschillende dingen als gewone mensen.